Wanbetaling komt steeds vaker voor bij particulieren, zelfstandigen en bedrijven: een huur, een factuur, een lening tussen kennissen of een betaling in termijnen die nooit komt. Wie de juridische mogelijkheden kent en op tijd handelt, vergroot de kans om zijn geld terug te krijgen aanzienlijk.
Wat kan worden gevorderd?
Een vordering kan worden ingesteld zodra er een duidelijke, opeisbare en afdwingbare schuld bestaat. Dat wil zeggen:
- Er bestaat een betalingsverplichting.
- De afgesproken termijn is verstreken.
- De schuld is gedocumenteerd.
De meest voorkomende situaties zijn:
- Onbetaalde huur.
- Onbetaalde facturen voor diensten of producten.
- Niet terugbetaalde persoonlijke leningen.
- Schadevergoeding wegens contractbreuk.
- Niet nagekomen betalingsregelingen.
Zowel natuurlijke personen als rechtspersonen kunnen een vordering instellen, mits zij de schuld kunnen bewijzen.
Hoe wordt de schuld bewezen?
Een schriftelijk contract is niet altijd nodig: geaccepteerde offertes, overboekingen, berichten en ander bewijs kunnen de verplichting aantonen. Bedrag, vervaldatum en opeisbaarheid moeten vaststaan. Bewaar alle documentatie van de incassopogingen die al zijn ondernomen.
Stappen vóór de rechtszaak
Sinds 3 april 2025 eist de Organieke Wet 1/2025 dat vóór het instellen van de meeste civiele vorderingen een eerdere onderhandelingspoging wordt aangetoond via een passende methode van geschilbeslechting (in Spanje MASC genoemd). Er zijn wettelijke uitzonderingen, maar bij een geldvordering is dit doorgaans verplicht. Geschikt zijn onder meer:
- Een formele uitnodiging tot onderhandeling, per burofax, aangetekende brief, e-mail of een ander middel waarmee verzending en ontvangst worden bewezen, waarin de wil om te goeder trouw te onderhandelen wordt uitgedrukt en het onderwerp van de onderhandeling wordt omschreven.
- Een bindend vertrouwelijk aanbod.
- Mediation of verzoening door een neutrale derde.
Een gewone betalingsaanmaning waarin een rechtszaak wordt aangekondigd, volstaat niet: daarover zijn de civiele kamers van de Audiencia Provincial van Barcelona het in oktober 2025 eens geworden. Bewaar het bewijs van verzending, ontvangst en het antwoord of stilzwijgen van de schuldenaar. Vaak is deze stap al genoeg om de schuldenaar tot betaling te bewegen.
Welke gerechtelijke procedure wordt gebruikt?
De keuze hangt af van het soort schuld, het bedrag en de beschikbare documenten.
1. Betalingsbevelprocedure (monitorio)
Hiermee kunnen gedocumenteerde geldschulden van elk bedrag worden gevorderd als ze vaststaand, bepaald, vervallen en opeisbaar zijn:
- Er wordt een verzoek met de bewijsstukken bij de rechtbank ingediend.
- De rechtbank stelt de schuldenaar in kennis, die 20 dagen heeft om te betalen of verzet aan te tekenen.
- Betaalt hij niet en tekent hij geen verzet aan, dan kan tenuitvoerlegging worden gevraagd.
- Tekent hij verzet aan, dan gaat de zaak over naar de procedure die bij het bedrag hoort.
Voor het eerste verzoek in de betalingsbevelprocedure zijn advocaat en procesvertegenwoordiger (procurador) niet verplicht, ongeacht het bedrag. Bij verzet en tenuitvoerlegging kunnen ze nodig zijn, afhankelijk van de procedure en het bedrag.
2. Mondelinge procedure (juicio verbal)
Naar het bedrag geldt zij in de regel, behoudens bijzondere regels per rechtsgebied, voor schulden tot € 15.000. Zij verloopt sneller dan de gewone procedure en kan in één zitting worden afgehandeld.
3. Gewone procedure (juicio ordinario)
Naar het bedrag geldt zij in de regel voor schulden boven € 15.000, behoudens bijzondere regels per rechtsgebied. Zij duurt langer en vereist een volledige dagvaarding, een zitting en bewijslevering.
In de regel is professionele vertegenwoordiging (advocaat en procurador) verplicht boven € 2.000.
4. Schulden tussen bedrijven of professionals
Komt de wanbetaling voort uit een handelsrelatie, dan gelden vergelijkbare procedures, aangepast aan het soort contractuele relatie.
Kan beslag worden gelegd op de goederen van de schuldenaar?
Ja. Met een uitvoerbare beslissing kan beslag worden gevraagd op rekeningen, lonen, onroerend goed of andere goederen, binnen de wettelijke grenzen. Bijvoorbeeld:
- Bankrekeningen.
- Lonen of pensioenen, voor het beslagbare deel.
- Voertuigen of onroerend goed.
- Belastingteruggaven.
De rechtbank kan het vermogen van de schuldenaar opsporen via instrumenten zoals het Punto Neutro Judicial. De doorlooptijd hangt af van betekeningen, verzet, solvabiliteit en de werklast van de rechtbank; termijnen kunnen niet worden gegarandeerd.
Binnen welke termijn moet u vorderen?
De verjaring hangt af van het toepasselijke recht en het soort schuld: het Spaanse Burgerlijk Wetboek kent vijf jaar voor persoonlijke vorderingen zonder bijzondere termijn; in Catalonië geldt in het algemeen tien jaar, en drie jaar voor bepaalde vorderingen, waaronder periodieke betalingen. Stuiting, berekening en bijzondere regels moeten vóór elke stap worden nagegaan. Is de schuld verjaard, dan kan zij niet meer worden gevorderd.
En als de schuldenaar onvindbaar is?
De procedure kan toch worden gestart. Wordt de schuldenaar niet gevonden, dan kan de rechtbank hem via openbare betekening (edictos) oproepen. Dat kan de procedure verlengen, maar houdt haar niet tegen.
Gespecialiseerde juridische ondersteuning
Een goede vordering vraagt om de juiste procedure, een inschatting van de solvabiliteit van de schuldenaar en de nodige documenten. Komt de schuld voort uit een huurovereenkomst en wilt u ook de woning terugkrijgen, lees dan onze gids over ontruimingen in Barcelona of bekijk onze pagina advocaat burgerlijk recht in Barcelona en Roses.
Maak een afspraak met MH & MG Abogados in Barcelona of Roses om uw zaak te bespreken.
Bijgewerkt: 23 oktober 2026. Regelgeving: Spaans Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering · Organieke Wet 1/2025 · Catalaans burgerlijk recht