Verdeling van het vermogen na de scheiding in Spanje: gemeenschap van goederen en gezamenlijk eigendom bij scheiding van goederen

Als een huwelijk eindigt, moet naast de regeling voor de kinderen en de alimentatie ook het vermogen worden verdeeld: de woning, de rekeningen, de voertuigen, de beleggingen en ook de schulden. Hoe dat gaat, hangt af van het huwelijksvermogensstelsel, en in Barcelona wonen paren die gehuwd zijn in gemeenschap van aanwinsten (gananciales) en in scheiding van goederen, het wettelijke stelsel in Catalonië. In beide gevallen moet er worden vereffend.

Bij MH & MG Abogados helpen wij al meer dan 25 jaar paren hun vermogen te verdelen, vanuit onze kantoren in Barcelona en Roses (Girona). Wij leggen uit hoe de vereffening van de gemeenschap en de verdeling van gezamenlijk eigendom bij scheiding van goederen werken.

Eerst: welk stelsel geldt voor u

Dat hangt niet af van waar u nu woont, maar van uw situatie toen u trouwde:

• Had u beiden de Catalaanse burgerlijke status (vecindad civil) en sloot u geen huwelijkse voorwaarden, dan geldt scheiding van goederen.
• Trouwde u met de burgerlijke status van een andere Spaanse regio zonder eigen recht, of koos u in huwelijkse voorwaarden voor de gemeenschap, dan geldt de gemeenschap van aanwinsten.
• Bent u buitenlander of trouwde u in het buitenland, dan moet worden vastgesteld welk recht van toepassing is. Voor huwelijken gesloten sinds 29 januari 2019 verwijst EU-Verordening 2016/1103, bij gebreke van een rechtskeuze, naar het recht van de eerste gemeenschappelijke gewone verblijfplaats.

De huwelijksakte en eventueel de akte van huwelijkse voorwaarden geven daarover uitsluitsel.

Als u gehuwd was in gemeenschap van aanwinsten

Door de scheiding, de gerechtelijke scheiding van tafel en bed of huwelijkse voorwaarden wordt de gemeenschap ontbonden, waarna zij moet worden vereffend:

1. Boedelbeschrijving. De gemeenschappelijke goederen worden opgesomd, dus wat tijdens het huwelijk is verworven met het werk of de inkomsten van een van beiden, en de gezamenlijke schulden. Het privévermogen van elke echtgenoot, zoals geërfde goederen of wat hij al vóór het huwelijk bezat, valt erbuiten.
2. Vorderingen tussen de gemeenschap en elke echtgenoot. Heeft een van beiden de hypotheek op de gezamenlijke woning met privégeld betaald, of omgekeerd, dan wordt dat bij de vereffening verrekend.
3. Waardering en verdeling. De goederen worden gewaardeerd, er worden twee kavels van gelijke waarde gevormd en toegedeeld, zo nodig met een geldelijke compensatie.
4. Vastlegging. In onderling overleg bij de notaris of in het echtscheidingsconvenant. Zonder akkoord stelt de rechter eerst de boedelbeschrijving vast en daarna de verdeling.

Als u gehuwd was in scheiding van goederen

Bij scheiding van goederen is er geen gemeenschappelijk vermogen: ieder is eigenaar van wat op zijn naam staat. Maar bijna alle paren hebben gezamenlijk eigendom, zoals een samen gekochte woning, een tweede huis, gezamenlijke rekeningen of een auto. Ook die moeten worden verdeeld, en er zijn drie mogelijkheden:

• Verkopen en de opbrengst verdelen naar ieders aandeel volgens de akte.
• Het goed aan een van beiden toedelen, die de ander voor zijn aandeel uitkoopt. Dat is gebruikelijk bij de woning als een van beiden wil blijven wonen.
• Gerechtelijke verdeling vragen als er geen akkoord is. Dat kan in de echtscheidingsprocedure zelf (art. 438.3 van het Spaanse Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering), en de rechter kan alle gezamenlijke goederen samen waarderen om kavels te vormen. Neemt geen van beiden het goed over, dan wordt het uiteindelijk verkocht.

Het aandeel in de akte is het uitgangspunt, ook als een van beiden meer heeft betaald. Die verschillen terugvorderen kan in sommige gevallen, maar hangt sterk af van het bewijs en van wat is afgesproken.

In Catalonië bestaat bovendien een belangrijke regeling: de economische compensatie wegens arbeid (art. 232-5 van het Catalaanse Burgerlijk Wetboek). Heeft een echtgenoot aanzienlijk meer voor het huishouden gewerkt dan de ander, of in het bedrijf van de ander zonder voldoende beloning, en is het vermogen van de ander sterker gegroeid, dan kan hij recht hebben op een compensatie van maximaal een kwart van het verschil tussen de vermogensaanwas van beiden. Die wordt in de echtscheidingsprocedure gevorderd en wordt vaak samen met de verdeling van het gezamenlijk eigendom onderhandeld.

De hypotheek en de schulden

De woning verdelen verandert niets aan wat u de bank verschuldigd bent. Hebt u beiden de hypotheek getekend, dan kan de bank u allebei blijven aanspreken, ook als de woning aan één van u wordt toegedeeld. Om degene die vertrekt te ontslaan, moet de bank instemmen met een novatie van de hypotheek; onderhandel daarover vóór u de verdeling tekent.

Gebruik van de woning en eigendom zijn niet hetzelfde

De rechter kan het gebruik van de gezinswoning aan een van de echtgenoten toekennen, bijvoorbeeld aan degene bij wie de kinderen wonen, zonder dat dat iets verandert aan wie eigenaar is. Het gebruiksrecht beïnvloedt de verdeling: een woning met een toegekend gebruiksrecht is op de markt minder waard en moeilijker te verkopen, dus beide kwesties kunnen het best samen worden geregeld. Hebt u kinderen, dan is ons artikel over co-ouderschap in Catalonië misschien interessant.

Belastingen en voorafgaande onderhandeling

De vereffening van de gemeenschap en de toedeling van gezamenlijk eigendom tussen echtgenoten kennen een eigen fiscale behandeling. Controleer dat vóór u tekent, want de vorm van de verdeling kan de verschuldigde belasting veranderen. Is er geen akkoord, dan moet vóór de gang naar de rechter een onderhandelings- of mediationpoging worden gedaan, zoals de wet sinds 2025 eist.

Wij helpen u uw vermogen te verdelen

Bij MH & MG Abogados stellen wij uw stelsel vast, maken wij de boedelbeschrijving, berekenen wij de compensaties, onderhandelen wij met de bank en de wederpartij en verdedigen wij zo nodig uw belangen voor de rechter. Onze partners zijn ook geregistreerde mediators. Lees ook ons artikel over de verdeling van mede-eigendom in Barcelona of bekijk onze pagina familierecht.

Maak een afspraak op ons kantoor of online in Barcelona (+34 93 368 32 02) of Roses (+34 972 15 24 32), via WhatsApp (+34 653 964 658) of via onze contactpagina. U ontvangt een vrijblijvende offerte.