Als een ouder familielid moeite krijgt met het beheren van zijn geld, of een kind met een verstandelijke beperking meerderjarig wordt, vragen veel gezinnen zich af hoe ze hem kunnen helpen beslissingen te nemen zonder hem zijn zelfstandigheid te ontnemen. Sinds 2021 bestaat „onbekwaamverklaring” in Spanje niet meer: de wet gaat ervan uit dat iedereen handelingsbekwaam is en zo nodig ondersteuningsmaatregelen krijgt om die bekwaamheid uit te oefenen. In Catalonië verandert dit systeem opnieuw met Wet 13/2026, die op 4 februari 2027 in werking treedt.
Bij MH & MG Abogados begeleiden wij personen met een beperking en hun families in Barcelona en Roses (Girona). Wij leggen de huidige situatie uit en wat er komt.
De huidige situatie
Tot februari 2027 gelden in Catalonië vooral deze regelingen:
- Bijstand (assistència). De belangrijkste maatregel in het Catalaanse recht. Ze kan bij de notaris of door de rechter worden ingesteld; de bijstandverlener helpt de ondersteunde persoon op de vastgestelde terreinen.
- Preventieve volmachten (poders preventius). De persoon wijst zelf, zolang hij dat kan, bij de notaris iemand aan die hem later zo nodig vertegenwoordigt, vergelijkbaar met een levenstestament.
- Feitelijke zorg (guarda de fet). De informele hulp van een familielid zonder formele benoeming.
- Curatele (curatela). Een gerechtelijke maatregel voor gevallen waarin de vorige niet volstaan.
Wat er verandert met Wet 13/2026
De nieuwe wet herschrijft dit deel van het Catalaanse Burgerlijk Wetboek en deelt de ondersteuning in vier blokken in:
- Niet-geformaliseerde ondersteuning. De dagelijkse hulp van familieleden of naasten, die de feitelijke zorg voor volwassenen vervangt. Voor contacten met banken, rechtbanken, registers of notarissen moet ze worden geformaliseerd.
- Preventieve ondersteuning. Preventieve lastgevingen en volmachten bij notariële akte, die direct of pas bij behoefte in werking kunnen treden.
- Bijstand, ingesteld bij de notaris of door de rechter, in drie vormen: begeleiding (de hoofdregel), medewerking (de bijstandverlener moet met bepaalde handelingen instemmen) en vertegenwoordiging, alleen als de andere vormen niet volstaan. Gerechtelijke bijstand vereist een bijstandsplan.
- Waarborgen tegen misbruik: een boedelbeschrijving bij vermogensbeheer, periodieke rekening en verantwoording, toezichthouders en periodieke herziening van alle maatregelen. Notariële bijstand moet worden herzien binnen de bij de instelling bepaalde termijn, die niet langer dan drie jaar mag zijn.
De curatele voor volwassenen verdwijnt als ondersteuningsmaatregel. Bestaande maatregelen vervallen niet automatisch, maar worden volgens het overgangsrecht van de wet aan het nieuwe systeem aangepast.
Wat wij aanraden
- Wilt u vooruitkijken: stel nu bij de notaris een preventieve volmacht of lastgeving op, met duidelijke instructies en waarborgen. Zo wordt uw wil het best gerespecteerd als u die ooit niet meer kunt uiten.
- Heeft een familielid al ondersteuning nodig: overweeg eerst notariële bijstand, die sneller en minder ingrijpend is. Alleen als dat niet kan, of als er onenigheid in de familie is, moet u naar de rechter.
- Is er al een gerechtelijke maatregel: bespreek met een advocaat hoe die aan Wet 13/2026 moet worden aangepast.
Wij begeleiden u
Bij MH & MG Abogados adviseren wij u over de meest geschikte ondersteuningsmaatregel, bereiden wij de documenten met de notaris voor en voeren wij zo nodig de gerechtelijke procedure met de grootst mogelijke zorg. Meer informatie op onze pagina recht voor personen met een beperking en afhankelijke personen.
Maak een afspraak op ons kantoor of online in Barcelona (+34 93 368 32 02) of Roses (+34 972 15 24 32), via WhatsApp (+34 653 964 658) of via onze contactpagina. U ontvangt een vrijblijvende offerte.